غلامرضا جلالى ( گروهى از پژوهشگران )

86

مشاهير مدفون در حرم رضوى ( فارسي )

سر مىبردند آنها در يك مورد از انجام مراسم عروسى ممانعت كردند و به حمام زنانه رفته با زنان مردم زنا كردند 11 رياضى هروى در اين ميان از مخالفت حاجى ميرزا هاشم مجتهد با خويى سخن مىگويد و اينكه او خويى را مرتد شمرده ، طرفدارى وى را از سربازانى كه بر خلاف قانون شريعت با مردم رفتار كرده‌اند مورد نكوهش قرار داده است 12 . منابع ديگر نيز ميرزا محمد خان بيگلربيگى ، برادر حسن خان سالار ، را عامل قتل خويى دانسته‌اند . بيگلربيگى در اين زمان در حرم امام رضا عليه السّلام متحصن شده بود و از چندى قبل زمينه چينى شورش شب 25 رمضان 1264 ق را انجام داده بود و هنگامى كه شورشيان خويى را زنده به حرم نزد وى بردند به اشارهء او خويى را مقتول ساختند 13 . در جريان قتل خويى ، اشرار و فرصت‌طلبان دست به غارت اثاثيه و اموال آستان قدس رضوى زدند و از آن جمله قناديل طلا و نقره‌اى كه طى ادوار گذشته به آستان قدس تقديم شده بود به يغما بردند . همچنين درب طلاى روضهء منوره و در مرصع ضريح مقدس را غارت كردند و انبار غله و دانهء آستان قدس را به تاراج بردند 14 . در مورد خصوصيات اخلاقى خويى چنين آمده كه وى شخصى امين ، نيك خوى ، صديق ، رازدار ، ذاكر و مقدس 15 و مردى عاقل و فرزانه و در عين حال شخصى صوفىمسلك و عارف‌پيشه بوده است . 16 از نكات زندگى او اين است كه به هنگام توليت آستان قدس دومرتبه امام رضا عليه السّلام را در خواب ديده بود كه به او امر فرموده بود : از مشهد برود كه كشته خواهد شد و سرانجام نيز چنين شد 17 .